Bull Call Spread Là Gì Trong Giao Dịch Quyền Chọn Hàng Hóa?

Mục lục

Toggle

Bull Call Spread là gì?

Bull Call Spread là chiến lược kết hợp đồng thời hai vị thế: mua một quyền chọn mua (Call) ở giá thực hiện thấp hơn, và bán một quyền chọn mua khác ở giá thực hiện cao hơn, cùng một loại hàng hóa cơ sở và cùng ngày đáo hạn.

Mục đích của việc kết hợp này là giảm chi phí ban đầu so với việc chỉ mua một quyền chọn mua đơn thuần, vì khoản phí nhận được từ việc bán Call ở giá thực hiện cao hơn sẽ bù đắp một phần chi phí mua Call ở giá thấp hơn. Đổi lại, chiến lược này giới hạn mức lợi nhuận tối đa có thể đạt được, dù giá hàng hóa có tăng vượt xa giá thực hiện cao hơn đến đâu. Đây là bản chất đánh đổi cốt lõi của Bull Call Spread, không phải một cách để giảm chi phí mà không mất đi bất kỳ điều gì.

Xem thêm: Quyền chọn mua (Call Option) là gì? Cách hoạt động và ví dụ thực tế

Cấu trúc của Bull Call Spread

Chiến lược Bull Call Spread được cấu thành từ hai chân lệnh (legs) thực hiện đồng thời.

Chân lệnh 1, Mua Call ở giá thực hiện thấp hơn

Đây là chân lệnh chính, mang lại quyền lợi cho nhà đầu tư khi giá hàng hóa cơ sở tăng. Vì giá thực hiện của chân lệnh này thấp hơn (gần với giá thị trường hiện tại hơn, tức gần ITM hơn), phí quyền chọn phải trả cho chân lệnh này thường cao hơn so với một quyền chọn mua ở giá thực hiện xa hơn.

Chân lệnh 2, Bán Call ở giá thực hiện cao hơn

Chân lệnh này giúp nhà đầu tư thu về một phần phí quyền chọn, bù đắp cho chi phí đã bỏ ra ở chân lệnh 1. Tuy nhiên, đổi lại, nhà đầu tư chấp nhận giới hạn mức lợi nhuận tối đa, vì nếu giá hàng hóa tăng vượt qua giá thực hiện cao hơn này, phần lợi nhuận tăng thêm từ chân lệnh 1 sẽ bị “trung hòa” bởi nghĩa vụ của chân lệnh 2 (phải bán ở giá thực hiện cao hơn đã cam kết).

Hai chân lệnh này luôn được thực hiện đồng thời, cùng một loại hàng hóa cơ sở và cùng ngày đáo hạn, đây là điểm phân biệt Bull Call Spread với việc chỉ thực hiện riêng lẻ từng vị thế mua hoặc bán Call.

Xem chi tiết: Giá trị nội tại và giá trị thời gian của quyền chọn

Chi phí ròng (net debit) của Bull Call Spread được tính thế nào?

Chi phí ròng (net debit) là khoản chi phí thực tế nhà đầu tư phải bỏ ra để thiết lập chiến lược Bull Call Spread, được tính theo công thức:

Chi phí ròng = Phí quyền chọn mua Call (giá thực hiện thấp) − Phí quyền chọn nhận từ bán Call (giá thực hiện cao)

Vì giá thực hiện thấp hơn luôn có phí quyền chọn cao hơn giá thực hiện cao hơn (với cùng ngày đáo hạn), chi phí ròng của Bull Call Spread luôn là một khoản dương, tức nhà đầu tư luôn phải bỏ ra một khoản chi phí ban đầu, dù đã thấp hơn so với việc chỉ mua Call đơn thuần.

Điểm quan trọng cần nắm: chi phí ròng này chính là mức lỗ tối đa mà nhà đầu tư có thể gặp phải khi thực hiện chiến lược Bull Call Spread, nếu giá hàng hóa không tăng đủ để chiến lược có lãi, khoản lỗ tối đa cũng chỉ dừng lại ở đúng con số này, không phát sinh thêm.

Cách tính Payoff (lãi/lỗ) của Bull Call Spread

Kết quả lãi/lỗ của Bull Call Spread tại ngày đáo hạn phụ thuộc vào vị trí của giá hàng hóa cơ sở so với hai mức giá thực hiện, chia thành ba vùng.

Giá hàng hóa ở dưới giá thực hiện thấp hơn (cả 2 quyền chọn đều OTM)

Nếu giá thị trường tại đáo hạn thấp hơn cả giá thực hiện thấp hơn, cả hai quyền chọn Call (mua và bán) đều ở trạng thái OTM, không bên nào thực hiện quyền. Trong trường hợp này, mức lỗ chính bằng đúng chi phí ròng đã bỏ ra ban đầu, đây cũng là mức lỗ tối đa của toàn bộ chiến lược.

Giá hàng hóa ở giữa 2 giá thực hiện

Nếu giá thị trường nằm giữa hai mức giá thực hiện, quyền chọn mua ở giá thực hiện thấp hơn (đã mua) đang ở trạng thái ITM, trong khi quyền chọn mua ở giá thực hiện cao hơn (đã bán) vẫn ở trạng thái OTM. Lãi trong vùng này được tính theo công thức:

Lãi = (Giá thị trường − Giá thực hiện thấp hơn) − Chi phí ròng

Lãi tăng dần khi giá thị trường tăng lên, cho đến khi đạt đến mức giá thực hiện cao hơn.

Giá hàng hóa ở trên giá thực hiện cao hơn (cả 2 quyền chọn đều ITM)

Nếu giá thị trường vượt qua cả giá thực hiện cao hơn, cả hai quyền chọn Call đều ở trạng thái ITM. Lúc này, mức lãi đạt mức tối đa và không tăng thêm dù giá hàng hóa tiếp tục tăng cao hơn nữa, theo công thức:

Lãi tối đa = (Chênh lệch giữa 2 giá thực hiện) − Chi phí ròng

Đây chính là điểm thể hiện rõ nhất bản chất “giới hạn lợi nhuận” của chiến lược, dù giá hàng hóa có tăng mạnh đến đâu sau khi vượt giá thực hiện cao hơn, nhà đầu tư cũng không nhận thêm bất kỳ khoản lãi nào ngoài mức tối đa đã cố định.

Điểm hòa vốn (breakeven) của Bull Call Spread

Điểm hòa vốn (breakeven) là mức giá mà tại đó chiến lược bắt đầu chuyển từ lỗ sang hòa vốn, được tính theo công thức:

Điểm hòa vốn = Giá thực hiện thấp hơn + Chi phí ròng

Ý nghĩa của công thức này: giá hàng hóa cơ sở cần vượt qua mức điểm hòa vốn này trước ngày đáo hạn thì chiến lược mới bắt đầu có lãi. Nếu giá tại đáo hạn nằm dưới điểm hòa vốn (nhưng trên giá thực hiện thấp hơn), nhà đầu tư vẫn chịu lỗ, dù mức lỗ đã nhỏ hơn so với mức lỗ tối đa (chi phí ròng).

Điểm hòa vốn là mốc quan trọng để nhà đầu tư đánh giá mức độ tăng giá cần thiết để chiến lược thực sự sinh lời, không chỉ đơn thuần nhìn vào việc giá có tăng hay không.

Ví dụ minh họa Bull Call Spread với một loại hàng hóa cụ thể

Ví dụ dưới đây chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mức giá thực tế trên thị trường.

Giả sử giá dầu thô WTI trên thị trường hiện tại là 76 USD/thùng. Nhà đầu tư thực hiện Bull Call Spread như sau:

• Mua quyền chọn mua dầu thô WTI, giá thực hiện 76 USD/thùng, phí quyền chọn phải trả 2,50 USD/thùng.
• Bán quyền chọn mua dầu thô WTI, giá thực hiện 80 USD/thùng, phí quyền chọn nhận được 1,00 USD/thùng.

Chi phí ròng = 2,50 − 1,00 = 1,50 USD/thùng, đây cũng là mức lỗ tối đa của chiến lược.

Điểm hòa vốn = 76 + 1,50 = 77,50 USD/thùng.

Xét ba kịch bản giá tại ngày đáo hạn:

Kịch bản 1, Giá dầu giảm xuống 74 USD/thùng (dưới cả 2 giá thực hiện):
Cả hai quyền chọn đều OTM, không bên nào thực hiện quyền. Nhà đầu tư lỗ đúng 1,50 USD/thùng, bằng chi phí ròng đã bỏ ra, không mất thêm gì khác.

Kịch bản 2, Giá dầu tăng lên 78 USD/thùng (giữa 2 giá thực hiện):
Quyền chọn mua giá thực hiện 76 đang ITM. Lãi = (78 − 76) − 1,50 = 0,50 USD/thùng. Vì giá đã vượt điểm hòa vốn 77,50 USD/thùng, chiến lược có lãi, dù mức lãi còn khiêm tốn.

Kịch bản 3, Giá dầu tăng mạnh lên 85 USD/thùng (vượt cả 2 giá thực hiện):
Cả hai quyền chọn đều ITM. Lãi tối đa = (80 − 76) − 1,50 = 2,50 USD/thùng, đây là mức lãi trần, dù giá dầu đã tăng đến 85 USD/thùng (cao hơn 9 USD/thùng so với giá ban đầu). Nếu chỉ mua Call đơn thuần ở giá thực hiện 76 mà không bán thêm Call ở giá 80, nhà đầu tư đã có thể lãi tới (85 − 76) − 2,50 = 6,50 USD/thùng, chênh lệch 4 USD/thùng chính là phần lợi nhuận đã bị giới hạn do thực hiện Bull Call Spread.

Rủi ro & lưu ý quan trọng khi thực hiện Bull Call Spread

• Vẫn có thể mất toàn bộ chi phí ròng nếu giá hàng hóa không vượt qua điểm hòa vốn trước ngày đáo hạn, đây không phải là “rủi ro thấp” theo nghĩa xác suất xảy ra thấp, mà chỉ là “rủi ro có giới hạn về mức lỗ tối đa”. Khả năng mất toàn bộ chi phí ròng hoàn toàn có thể xảy ra nếu dự đoán về xu hướng giá không chính xác.
• Lợi nhuận bị giới hạn ở mức trần, nếu giá hàng hóa tăng rất mạnh, vượt xa giá thực hiện cao hơn, nhà đầu tư sẽ không được hưởng toàn bộ mức tăng đó như khi chỉ mua Call đơn thuần, như đã thể hiện rõ ở Kịch bản 3 của ví dụ trên.
• Phát sinh chi phí cho cả 2 chân lệnh: vì chiến lược cần thực hiện đồng thời 2 lệnh (mua và bán), có thể phát sinh thêm chi phí giao dịch và yêu cầu ký quỹ liên quan đến cả hai chân, tùy quy định của sàn giao dịch và thành viên kinh doanh.
• Rủi ro thanh khoản: nếu một trong hai chân lệnh (đặc biệt là chân bán Call ở giá thực hiện xa hơn) có thanh khoản thấp, nhà đầu tư có thể gặp khó khăn khi muốn đóng vị thế trước ngày đáo hạn, hoặc phải chấp nhận mức giá kém thuận lợi hơn.
• Giá hàng hóa cơ sở luôn chịu ảnh hưởng bởi cung – cầu, thời tiết, chính sách, địa chính trị, biến động khó dự đoán tuyệt đối trong mọi trường hợp.

Đầu tư hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro. Nhà đầu tư cần đọc kỹ và hiểu rõ các rủi ro trước khi quyết định tham gia thị trường. Thông tin trên không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.

Ưu điểm và nhược điểm của Bull Call Spread so với mua Call đơn thuần

Bảng dưới đây so sánh trung lập giữa hai cách tiếp cận, không kết luận cách nào “tốt hơn”:

Cả hai cách tiếp cận đều có đánh đổi riêng, Bull Call Spread giảm chi phí ban đầu và mức lỗ tối đa tuyệt đối, nhưng đổi lại giới hạn lợi nhuận tối đa; mua Call đơn thuần giữ nguyên tiềm năng lợi nhuận không giới hạn, nhưng đòi hỏi chi phí ban đầu cao hơn và mức lỗ tối đa tuyệt đối cũng cao hơn.

Bull Call Spread thường được cân nhắc trong bối cảnh giá nào?

Xét về mặt kỹ thuật, Bull Call Spread thường gắn với kỳ vọng giá hàng hóa tăng vừa phải trong một biên độ tương đối xác định, chứ không kỳ vọng giá tăng đột biến vượt xa mọi dự đoán. Lý do là vì lợi nhuận của chiến lược này bị giới hạn ở mức trần (tương ứng với giá thực hiện cao hơn đã bán ra), nếu giá tăng vượt xa mức này, phần lợi nhuận tăng thêm sẽ không được hưởng.

Đây chỉ là mô tả đặc điểm kỹ thuật của chiến lược tương ứng với kịch bản giá mà nó vận hành hiệu quả nhất, không phải khuyến nghị đầu tư cụ thể. Việc lựa chọn áp dụng chiến lược này, cũng như lựa chọn hai mức giá thực hiện cụ thể, phụ thuộc vào phân tích và khẩu vị rủi ro riêng của từng nhà đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Bull Call Spread có phải là chiến lược ít rủi ro hơn mua Call thông thường không?

Mức lỗ tối đa của Bull Call Spread thấp hơn về số tuyệt đối so với mua Call đơn thuần, vì chi phí ròng đã được giảm nhờ khoản phí nhận từ bán Call. Tuy nhiên, xác suất mất toàn bộ chi phí ròng này vẫn tồn tại như bình thường nếu giá không đạt đến điểm hòa vốn, không thể nói chiến lược này “ít rủi ro hơn” theo nghĩa xác suất thấp hơn.

Vì sao lợi nhuận của Bull Call Spread bị giới hạn?

Vì chân lệnh bán Call ở giá thực hiện cao hơn sẽ “trung hòa” phần lợi nhuận vượt quá mức giá thực hiện đó, khi giá hàng hóa tăng vượt qua giá thực hiện cao hơn, nghĩa vụ bán theo giá đã cam kết ở chân lệnh này triệt tiêu phần lãi tăng thêm từ chân lệnh mua Call.

Có thể đóng Bull Call Spread trước ngày đáo hạn không?

Có. Nhà đầu tư có thể đóng cả hai chân lệnh trước ngày đáo hạn, tùy thuộc vào mức thanh khoản của từng hợp đồng tại thời điểm muốn giao dịch, không bắt buộc phải giữ chiến lược đến tận ngày đáo hạn.

Kết luận

Bull Call Spread là chiến lược kết hợp mua Call ở giá thực hiện thấp hơn và bán Call ở giá thực hiện cao hơn, nhằm giảm chi phí ban đầu so với mua Call đơn thuần, đổi lại giới hạn mức lợi nhuận tối đa có thể đạt được. Đây không phải là chiến lược loại bỏ hoàn toàn rủi ro mất vốn, nhà đầu tư vẫn có thể mất toàn bộ chi phí ròng nếu giá hàng hóa không vượt qua điểm hòa vốn trước ngày đáo hạn. Hiểu rõ cách tính payoff, điểm hòa vốn và những đánh đổi đi kèm là bước quan trọng trước khi cân nhắc áp dụng chiến lược này.

Vì sao nên giao dịch quyền chọn hàng hóa tại SACT

SACT là thành viên kinh doanh chính thức số 045 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hoạt động dưới sự cấp phép của Bộ Công Thương, và được MXV vinh danh “Thành viên đạt xếp hạng Tốt” trong giai đoạn 2022–2024.

SACT hợp tác cùng các đối tác tài chính trong nước và quốc tế như Vietcombank, BIDV, Straits Financial, RJO’Brien, PhillipCapital, Marex, đảm bảo dòng tiền ký quỹ của nhà đầu tư được quản lý minh bạch qua hệ thống ngân hàng.

Trong quá trình tư vấn cho nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, SACT nhận thấy nhu cầu tìm hiểu quyền chọn hàng hóa thường gắn với từng nhóm ngành hàng cụ thể do đó đội ngũ tư vấn của SACT hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa dựa trên nhóm sản phẩm nhà đầu tư quan tâm, thay vì áp dụng chung một khuyến nghị cho mọi mặt hàng.

Xem thêm: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới
Xem thêm: Covered Call là gì trong giao dịch quyền chọn hàng hóa?

Thông tin liên hệ:
Hotline: 086 5450 045
Email: support@hanghoaphaisinh.com
Website: https://hanghoaphaisinh.com
Trụ sở 1: Tầng 1, CT36A, Định Công, Hà Nội
Trụ sở 2: 130-132 Hồng Hà, Phường Đức Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

Thông tin tác giả

btvnhuy