OTM Là Gì? Trạng Thái Lỗ Trong Quyền Chọn Hàng Hóa

Mục lục

Toggle

OTM là gì?

OTM (out of the money) là trạng thái của một hợp đồng quyền chọn khi việc thực hiện quyền tại thời điểm hiện tại không mang lại lợi ích, tức giá trị nội tại (intrinsic value) bằng 0, so với giá hàng hóa cơ sở đang giao dịch trên thị trường.

Cần làm rõ ngay từ đầu: OTM không đồng nghĩa với “đã lỗ hoàn toàn”. Đây chỉ là trạng thái cho thấy việc thực hiện quyền ngay lúc này chưa có lợi, khoản lỗ thực tế của người mua chỉ chốt lại khi hợp đồng đáo hạn mà vẫn ở trạng thái OTM, và khi đó mức lỗ tối đa cũng chỉ giới hạn ở phí quyền chọn đã trả, chứ không mất thêm bất kỳ khoản nào khác. Trước ngày đáo hạn, một hợp đồng đang OTM hoàn toàn có thể chuyển sang ITM nếu giá hàng hóa cơ sở biến động đủ mạnh theo hướng có lợi.

OTM là một trong ba trạng thái mô tả mối quan hệ giữa giá thực hiện và giá thị trường (gọi chung là “moneyness”), bên cạnh ITM (in the money) và ATM (at the money), sẽ được so sánh chi tiết ở phần sau của bài viết.

Xem thêm: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới

Cách xác định trạng thái OTM với quyền chọn mua (Call)

Với quyền chọn mua (call option), hợp đồng được xem là ở trạng thái OTM khi giá hàng hóa cơ sở trên thị trường thấp hơn giá thực hiện (strike price).

Nguyên tắc này dễ hiểu nếu xét từ góc độ người mua: quyền chọn mua trao quyền mua hàng hóa ở giá thực hiện. Nếu giá thị trường hiện tại đã thấp hơn giá thực hiện, việc thực hiện quyền (mua ở giá thực hiện cao hơn) sẽ bất lợi hơn so với việc mua trực tiếp trên thị trường ở mức giá thấp hơn.

Ví dụ, nếu một quyền chọn mua cao su RSS3 có giá thực hiện 42.000 đồng/kg, và giá thị trường hiện tại của cao su chỉ đang ở mức 40.500 đồng/kg, hợp đồng này đang ở trạng thái OTM. Nếu giá thị trường sau đó tăng vượt qua 42.000 đồng/kg, hợp đồng sẽ chuyển sang trạng thái ITM.

Cách xác định trạng thái OTM với quyền chọn bán (Put)

Với quyền chọn bán (put option), nguyên tắc xác định OTM ngược chiều hoàn toàn so với quyền chọn mua, đây là điểm cần đặc biệt lưu ý để tránh nhầm với cách xác định ITM đã đề cập ở bài viết trước.

Quyền chọn bán được xem là ở trạng thái OTM khi giá hàng hóa cơ sở trên thị trường cao hơn giá thực hiện. Lý do là quyền chọn bán trao quyền bán hàng hóa ở giá thực hiện, nếu giá thị trường đã cao hơn giá thực hiện, việc thực hiện quyền (bán ở giá thực hiện thấp hơn giá thị trường) sẽ bất lợi hơn so với bán trực tiếp trên thị trường.

Ví dụ, một quyền chọn bán bạc có giá thực hiện 24 USD/oz. Nếu giá thị trường hiện tại của bạc đang ở mức 25,2 USD/oz, hợp đồng quyền chọn bán này đang ở trạng thái OTM, vì bán ở giá thực hiện 24 USD/oz sẽ thấp hơn giá thị trường. Nếu giá bạc giảm xuống dưới 24 USD/oz, hợp đồng sẽ chuyển sang trạng thái ITM.

Ghi nhớ đơn giản: quyền chọn mua OTM khi giá thị trường thấp hơn giá thực hiện; quyền chọn bán OTM khi giá thị trường cao hơn giá thực hiện, hai chiều ngược nhau cho cùng một khái niệm.

So sánh OTM với ITM và ATM

Bảng dưới đây tổng hợp ba trạng thái moneyness của quyền chọn theo các tiêu chí quan trọng nhất:

Điểm cần lưu ý: với cùng một mức giá thị trường và giá thực hiện, quyền chọn mua và quyền chọn bán thường ở hai trạng thái moneyness khác nhau, một hợp đồng Call đang OTM không có nghĩa hợp đồng Put cùng giá thực hiện cũng đang OTM, mà thường ở chiều ngược lại (ITM).

Xem chi tiết: ITM là gì? Trạng thái có lời trong quyền chọn hàng hóa
Xem chi tiết: ATM là gì? Trạng thái hòa vốn trong quyền chọn hàng hóa

Ví dụ thực tế: xác định trạng thái OTM với hàng hóa cụ thể

Ví dụ dưới đây chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mức giá thực tế trên thị trường.

Giả sử giá bạc trên thị trường hiện tại là 25,2 USD/oz. Xét hai hợp đồng quyền chọn sau, cùng giá thực hiện 26 USD/oz:

Trường hợp 1, Quyền chọn mua bạc, giá thực hiện 26 USD/oz:
Vì giá thị trường (25,2 USD/oz) thấp hơn giá thực hiện (26 USD/oz), hợp đồng này đang ở trạng thái OTM, thực hiện quyền mua ở giá 26 USD/oz sẽ đắt hơn mua trực tiếp trên thị trường ở mức 25,2 USD/oz, nên không có lợi.

Trường hợp 2, Quyền chọn bán bạc, giá thực hiện 26 USD/oz:
Vì giá thị trường (25,2 USD/oz) thấp hơn giá thực hiện (26 USD/oz), hợp đồng quyền chọn bán này lại đang ở trạng thái ITM, bán ở giá thực hiện 26 USD/oz có lợi hơn bán trực tiếp trên thị trường ở mức 25,2 USD/oz.

Ví dụ này một lần nữa cho thấy: cùng một mức giá thực hiện và giá thị trường, quyền chọn mua và quyền chọn bán thường rơi vào hai trạng thái moneyness trái ngược nhau, nhà đầu tư cần kiểm tra riêng cho từng loại hợp đồng cụ thể mình đang nắm giữ, không thể suy luận chung cho cả hai.

Vì sao quyền chọn OTM vẫn có giá trị (phí quyền chọn không bằng 0)?

Dù giá trị nội tại của quyền chọn OTM bằng 0, phí quyền chọn (premium) của hợp đồng vẫn có thể lớn hơn 0, đây là điều nhiều nhà đầu tư mới thấy khó hiểu ban đầu.

Lý do nằm ở giá trị thời gian (time value): dù tại thời điểm hiện tại thực hiện quyền chưa có lợi, thị trường vẫn kỳ vọng giá hàng hóa cơ sở có thể biến động theo hướng thuận lợi trước khi hợp đồng đáo hạn. Khoảng thời gian còn lại càng dài, khả năng biến động đủ mạnh để hợp đồng chuyển sang ITM càng lớn, nên phí quyền chọn vẫn phản ánh phần “cơ hội” này, dù giá trị nội tại hiện tại bằng 0.

Đây cũng là lý do các hợp đồng OTM còn nhiều thời gian đến đáo hạn thường có phí quyền chọn cao hơn đáng kể so với hợp đồng OTM sắp đáo hạn, dù cả hai đều có giá trị nội tại bằng 0 tại thời điểm xem xét.

Xem chi tiết: Phí quyền chọn (Premium) là gì? Cách tính trong giao dịch quyền chọn hàng hóa

Điều gì xảy ra nếu quyền chọn vẫn ở trạng thái OTM đến ngày đáo hạn?

Nếu một hợp đồng quyền chọn vẫn ở trạng thái OTM khi đến ngày đáo hạn, người mua thường sẽ để hợp đồng hết hiệu lực, không thực hiện quyền, vì thực hiện quyền lúc này sẽ bất lợi hơn so với giao dịch trực tiếp trên thị trường.

Trong trường hợp này, khoản lỗ của người mua quyền chọn chính là toàn bộ phí quyền chọn đã trả khi mua hợp đồng, đây cũng chính là mức lỗ tối đa mà người mua có thể gặp phải, không phát sinh thêm bất kỳ khoản nào khác, dù giá hàng hóa cơ sở đã biến động bất lợi đến mức nào so với giá thực hiện.

Ngược lại, với người bán quyền chọn, nếu hợp đồng OTM đến ngày đáo hạn, họ sẽ giữ lại toàn bộ phí quyền chọn đã nhận mà không phát sinh nghĩa vụ thực hiện giao dịch nào, đây là kết quả có lợi nhất cho bên bán trong một hợp đồng quyền chọn.

Rủi ro & lưu ý quan trọng khi đánh giá trạng thái OTM

• OTM không đồng nghĩa với “mất trắng ngay lập tức”, khoản lỗ chỉ thực sự chốt lại khi hợp đồng hết hạn mà không thực hiện quyền; trước thời điểm đó, giá hàng hóa cơ sở vẫn có thể biến động theo hướng có lợi.
• Không nên chủ quan chờ đến sát ngày đáo hạn với kỳ vọng giá sẽ đảo chiều, thời gian còn lại càng ngắn, khả năng giá kịp biến động đủ mạnh để chuyển từ OTM sang ITM càng thấp, trong khi giá trị thời gian của hợp đồng cũng giảm dần theo thời gian.
• Giá hàng hóa cơ sở luôn chịu ảnh hưởng bởi cung – cầu, thời tiết, chính sách, địa chính trị, biến động khó dự đoán tuyệt đối trong mọi trường hợp.
• Việc đánh giá trạng thái OTM chỉ là một trong nhiều yếu tố cần xem xét trước khi quyết định về một vị thế quyền chọn; nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ và được tư vấn trước khi đưa ra quyết định.

Đầu tư hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro. Nhà đầu tư cần đọc kỹ và hiểu rõ các rủi ro trước khi quyết định tham gia thị trường. Thông tin trên không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

Quyền chọn OTM có phải là đã lỗ hoàn toàn không?

Chưa. Khoản lỗ chỉ chốt lại bằng đúng phí quyền chọn đã trả nếu hợp đồng hết hạn mà không thực hiện quyền. Trước thời điểm đó, giá hàng hóa cơ sở vẫn có thể biến động theo hướng có lợi, khiến hợp đồng chuyển sang ITM.

Vì sao quyền chọn OTM vẫn có người mua bán?

Vì phí quyền chọn của hợp đồng OTM thường thấp hơn so với ITM/ATM, phù hợp với nhà đầu tư kỳ vọng biến động giá mạnh trong thời gian còn lại đến đáo hạn, chấp nhận rủi ro cao hơn để đổi lấy chi phí ban đầu thấp hơn.

Quyền chọn OTM có thể chuyển thành ITM trước ngày đáo hạn không?

Có, nếu giá hàng hóa cơ sở biến động đủ mạnh theo hướng có lợi trước ngày đáo hạn. Thời gian còn lại đến đáo hạn càng dài, khả năng này càng cao.

Nên làm gì khi quyền chọn đang ở trạng thái OTM gần ngày đáo hạn?

Không có công thức chung cho mọi trường hợp, nhà đầu tư nên theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa cơ sở, cân nhắc kỹ khả năng đảo chiều trong thời gian còn lại, và nên tham khảo tư vấn chuyên môn trước khi quyết định.

Kết luận

OTM (out of the money) là trạng thái cho thấy việc thực hiện quyền chọn tại thời điểm hiện tại chưa mang lại lợi ích, nhưng không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư đã mất trắng, khoản lỗ chỉ thực sự chốt lại khi hợp đồng đáo hạn mà vẫn ở trạng thái này, và mức lỗ tối đa cũng chỉ giới hạn ở phí quyền chọn đã trả. Cùng với ITM và ATM, OTM hoàn thiện bộ ba khái niệm moneyness giúp nhà đầu tư đánh giá đúng vị trí và tiềm năng của một hợp đồng quyền chọn tại bất kỳ thời điểm nào trước ngày đáo hạn.

Vì sao nên giao dịch quyền chọn hàng hóa tại SACT

SACT là thành viên kinh doanh chính thức số 045 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hoạt động dưới sự cấp phép của Bộ Công Thương, và được MXV vinh danh “Thành viên đạt xếp hạng Tốt” trong giai đoạn 2022–2024.

SACT hợp tác cùng các đối tác tài chính trong nước và quốc tế như Vietcombank, BIDV, Straits Financial, RJO’Brien, PhillipCapital, Marex, đảm bảo dòng tiền ký quỹ của nhà đầu tư được quản lý minh bạch qua hệ thống ngân hàng.

Trong quá trình tư vấn cho nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, SACT nhận thấy nhu cầu tìm hiểu quyền chọn hàng hóa thường gắn với từng nhóm ngành hàng cụ thể do đó đội ngũ tư vấn của SACT hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa dựa trên nhóm sản phẩm nhà đầu tư quan tâm, thay vì áp dụng chung một khuyến nghị cho mọi mặt hàng.

 Xem thêm: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới
Tìm hiểu thêm về dịch vụ tư vấn và mở tài khoản tại SACT

Thông tin liên hệ:
Hotline: 086 5450 045
Email: support@hanghoaphaisinh.com
Website: https://hanghoaphaisinh.com
Trụ sở 1: Tầng 1, CT36A, Định Công, Hà Nội
Trụ sở 2: Tầng 2, 75 Hoàng Văn Thụ, Phường Cầu Kiệu, TP.Hồ Chí Minh

Thông tin tác giả

btvnhuy