Ký quỹ là gì trong giao dịch quyền chọn hàng hóa?
Ký quỹ (margin) là khoản tiền mà bên bán quyền chọn phải nộp trước cho thành viên kinh doanh hoặc sàn giao dịch, nhằm đảm bảo khả năng tài chính để thực hiện nghĩa vụ nếu bên mua quyết định thực hiện quyền.
Đây là điểm khác biệt căn bản giữa hai vai trò trong một hợp đồng quyền chọn: bên mua chỉ cần trả phí quyền chọn (premium) một lần duy nhất khi ký hợp đồng, không phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính nào khác. Trong khi đó, bên bán phải duy trì ký quỹ trong suốt thời gian nắm giữ vị thế, và mức ký quỹ này có thể thay đổi theo biến động của thị trường.
Xem thêm: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới
Cảnh báo: bán quyền chọn không phù hợp với người mới chưa hiểu rõ nghĩa vụ và rủi ro
Cần nêu rõ ngay từ đầu: khác với vai trò người mua , nơi rủi ro tối đa luôn giới hạn ở phí quyền chọn đã trả , người bán quyền chọn mang nghĩa vụ bắt buộc và có thể bị yêu cầu bổ sung ký quỹ bất cứ lúc nào nếu giá hàng hóa cơ sở biến động bất lợi.
Nhà đầu tư mới, hoặc bất kỳ ai chưa hiểu rõ cơ chế ký quỹ và khả năng bị yêu cầu bổ sung vốn đột xuất, cần tìm hiểu kỹ nội dung bài viết này trước khi tham gia bất kỳ chiến lược nào có “chân bán” , bao gồm cả các chiến lược đã đề cập trước đó như Covered Call, Bull Call Spread, hay Bear Put Spread.
Xem chi tiết: Giao dịch quyền chọn hàng hóa: rủi ro người mua và người bán
Vì sao chỉ bên bán quyền chọn cần ký quỹ, còn bên mua thì không?
Sự khác biệt này bắt nguồn từ bản chất quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng quyền chọn:
- Bên mua chỉ có quyền, không có nghĩa vụ , họ có thể chọn thực hiện hoặc không thực hiện quyền tùy diễn biến giá. Vì vậy, rủi ro tối đa của bên mua đã được xác định trước và cố định ngay từ đầu (bằng đúng phí quyền chọn đã trả), không cần bất kỳ khoản đảm bảo tài chính bổ sung nào.
- Bên bán mang nghĩa vụ bắt buộc , nếu bị assignment (bị chỉ định thực hiện), họ phải mua hoặc bán hàng hóa theo đúng giá thực hiện đã cam kết, bất kể giá thị trường lúc đó bất lợi đến đâu. Vì mức lỗ tiềm năng của bên bán không cố định trước, sàn giao dịch và thành viên kinh doanh yêu cầu ký quỹ như một khoản đảm bảo cho khả năng thực hiện nghĩa vụ này.
Nói cách khác, ký quỹ tồn tại để bảo vệ tính toàn vẹn của thị trường trước rủi ro bên bán không đủ khả năng tài chính thực hiện nghĩa vụ khi bị assignment.
Nghĩa vụ khi bán quyền chọn mua (Short Call)
Khi bán một quyền chọn mua, nhà đầu tư có nghĩa vụ bán hàng hóa cơ sở theo đúng giá thực hiện đã cam kết, nếu bên mua quyết định thực hiện quyền , bất kể giá thị trường tại thời điểm đó đã tăng cao hơn giá thực hiện bao nhiêu.
Đây chính là lý do khiến việc bán quyền chọn mua “trần” (naked call) , tức bán mà không nắm giữ sẵn hàng hóa hoặc hợp đồng tương lai cơ sở tương ứng , tiềm ẩn rủi ro rất lớn: nếu giá tăng mạnh, người bán buộc phải mua hàng hóa trên thị trường ở mức giá đã tăng cao để giao cho bên mua theo giá thực hiện thấp hơn, dẫn đến mức lỗ có thể rất lớn, về lý thuyết không có giới hạn trên cố định.
Ngược lại, nếu nhà đầu tư đã sẵn có vị thế hàng hóa/hợp đồng tương lai cơ sở đi kèm (chiến lược “covered”), rủi ro sẽ được giảm bớt đáng kể, vì họ chỉ cần giao lại chính tài sản đang nắm giữ thay vì phải mua thêm trên thị trường ở mức giá bất lợi.
Xem chi tiết: Covered Call là gì trong giao dịch quyền chọn hàng hóa?
Nghĩa vụ khi bán quyền chọn bán (Short Put)
Tương tự, khi bán một quyền chọn bán, nhà đầu tư có nghĩa vụ mua hàng hóa cơ sở theo đúng giá thực hiện đã cam kết, nếu bên mua quyết định thực hiện quyền , bất kể giá thị trường tại thời điểm đó đã giảm thấp hơn giá thực hiện bao nhiêu.
Nếu giá hàng hóa giảm sâu, người bán quyền chọn bán vẫn phải mua ở mức giá thực hiện đã cam kết , cao hơn đáng kể so với giá thị trường tại thời điểm đó , dẫn đến mức lỗ tăng theo biên độ giá giảm. Đây là lý do vai trò bán quyền chọn bán cũng đòi hỏi ký quỹ tương ứng để đảm bảo khả năng thực hiện nghĩa vụ mua khi bị assignment.
Xem thêm: Bán quyền chọn mua và mua quyền chọn bán
Margin Call là gì và khi nào xảy ra?
Margin call là yêu cầu bổ sung ký quỹ, xảy ra khi giá trị tài khoản của nhà đầu tư giảm xuống dưới mức ký quỹ duy trì tối thiểu, do giá hàng hóa cơ sở biến động bất lợi đối với vị thế bán đang nắm giữ.
Cần nhấn mạnh: margin call không phải là một sự kiện hiếm gặp hay bất thường, mà là một rủi ro thực tế thường trực đối với bất kỳ ai đang nắm giữ vị thế bán quyền chọn, đặc biệt trong giai đoạn thị trường biến động mạnh. Khi bị margin call, nhà đầu tư cần nộp thêm tiền vào tài khoản trong một khung thời gian nhất định để đưa mức ký quỹ về lại yêu cầu tối thiểu.
Nếu nhà đầu tư không bổ sung ký quỹ kịp thời, thành viên kinh doanh có quyền đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế của nhà đầu tư để đưa tài khoản về mức an toàn, nhằm hạn chế rủi ro cho cả nhà đầu tư lẫn hệ thống thị trường. Việc bị đóng vị thế bắt buộc như vậy có thể diễn ra tại một mức giá không thuận lợi, khiến nhà đầu tư chịu lỗ ngay tại thời điểm đó.
Ký quỹ và phí giao dịch có thể thay đổi theo quy định của MXV
Mức ký quỹ yêu cầu và chính sách phí giao dịch không cố định , các yếu tố này có thể được Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) điều chỉnh theo từng thời kỳ, tùy thuộc vào diễn biến biến động của thị trường và các sản phẩm cụ thể.
Ví dụ thực tế, MXV đã ban hành thông báo điều chỉnh chính sách phí áp dụng tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam vào ngày 25/02/2026. Đây là minh chứng cho việc các yếu tố về phí và ký quỹ có thể thay đổi theo thời gian, và nhà đầu tư cần luôn cập nhật thông tin chính thức từ MXV hoặc thành viên kinh doanh, thay vì dựa vào mức ký quỹ hoặc biểu phí đã áp dụng trước đó mà chưa xác nhận lại.
Xem thông báo chính thức tại: Thông báo điều chỉnh chính sách phí áp dụng tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam ngày 25/02/2026
Xem thêm: Giao dịch quyền chọn hàng hóa có hợp pháp không?
Ví dụ minh họa: nghĩa vụ ký quỹ khi bán quyền chọn với hàng hóa cụ thể
Ví dụ dưới đây chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mức ký quỹ thực tế áp dụng tại SACT.
Giả sử một nhà đầu tư bán một quyền chọn mua cà phê Robusta ở giá thực hiện 3.000 USD/tấn, khi giá thị trường đang ở mức 2.950 USD/tấn, và nộp một khoản ký quỹ ban đầu theo yêu cầu của thành viên kinh doanh.
Sau đó, do một báo cáo bất ngờ về sản lượng thu hoạch thấp hơn dự kiến tại các vùng trồng trọng điểm, giá cà phê tăng vọt lên 3.150 USD/tấn chỉ trong vài phiên. Lúc này, hợp đồng quyền chọn mua đã bán ra đang ở trạng thái ITM sâu, và giá trị tài khoản của nhà đầu tư (tính theo mức lỗ tiềm năng nếu phải mua cà phê trên thị trường để giao ở giá thực hiện thấp hơn) giảm xuống dưới mức ký quỹ duy trì tối thiểu.
Trong tình huống này, nhà đầu tư sẽ nhận được thông báo margin call, yêu cầu bổ sung thêm ký quỹ trong một khung thời gian nhất định. Nếu không bổ sung kịp thời, thành viên kinh doanh có quyền đóng vị thế bán quyền chọn này để hạn chế rủi ro tiếp tục gia tăng, và nhà đầu tư sẽ chịu khoản lỗ tại đúng thời điểm bị đóng vị thế đó.
Rủi ro & lưu ý quan trọng khi duy trì vị thế bán quyền chọn
- Rủi ro mức lỗ không giới hạn cố định: tùy loại vị thế (bán Call hoặc bán Put), mức lỗ tiềm năng có thể lớn hơn đáng kể so với khoản phí quyền chọn đã nhận ban đầu, đặc biệt với vị thế bán “trần” không có tài sản cơ sở đi kèm.
- Rủi ro bị đóng vị thế bắt buộc: nếu không bổ sung ký quỹ kịp thời khi bị margin call, thành viên kinh doanh có quyền đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế, có thể tại mức giá không thuận lợi cho nhà đầu tư.
- Cần theo dõi tài khoản sát sao hơn nhiều so với vai trò người mua , vì mức ký quỹ yêu cầu có thể thay đổi theo biến động giá hàng hóa cơ sở bất cứ lúc nào, không chỉ tại thời điểm mở vị thế.
- Trước khi vào bất kỳ vị thế bán nào, nhà đầu tư nên đánh giá kỹ tỷ lệ giữa rủi ro tiềm năng và lợi nhuận kỳ vọng của giao dịch.
Đầu tư hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro. Nhà đầu tư cần đọc kỹ và hiểu rõ các rủi ro trước khi quyết định tham gia thị trường. Thông tin trên không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.
Xem thêm: Risk Reward Ratio là gì?
Câu hỏi thường gặp
Người mua quyền chọn có cần ký quỹ không?
Không. Người mua chỉ cần trả phí quyền chọn một lần khi ký hợp đồng, không mang nghĩa vụ bắt buộc nào khác, nên không cần ký quỹ.
Nếu không bổ sung ký quỹ khi bị margin call thì sao?
Thành viên kinh doanh có quyền đóng một phần hoặc toàn bộ vị thế của nhà đầu tư để đưa tài khoản về mức ký quỹ yêu cầu. Nhà đầu tư có thể chịu lỗ tại đúng thời điểm vị thế bị đóng.
Mức ký quỹ có cố định trong suốt thời gian nắm giữ vị thế không?
Không. Mức ký quỹ yêu cầu có thể thay đổi theo biến động của thị trường và theo các quy định điều chỉnh của MXV theo từng thời kỳ.
Kết luận
Ký quỹ là nghĩa vụ tài chính bắt buộc riêng của bên bán quyền chọn, nhằm đảm bảo khả năng thực hiện nghĩa vụ mua/bán hàng hóa nếu bị assignment. Khác với người mua chỉ cần trả phí một lần, người bán phải duy trì ký quỹ trong suốt thời gian nắm giữ vị thế và có thể đối mặt với margin call bất cứ lúc nào nếu giá biến động bất lợi , đây là rủi ro thực tế cần được hiểu rõ trước khi tham gia bất kỳ chiến lược nào có vai trò bán quyền chọn.
Vì sao nên giao dịch quyền chọn hàng hóa tại SACT
SACT là thành viên kinh doanh chính thức số 045 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hoạt động dưới sự cấp phép của Bộ Công Thương, và được MXV vinh danh “Thành viên đạt xếp hạng Tốt” trong giai đoạn 2022–2024.
SACT hợp tác cùng các đối tác tài chính trong nước và quốc tế như Vietcombank, BIDV, Straits Financial, RJO’Brien, PhillipCapital, Marex, đảm bảo dòng tiền ký quỹ của nhà đầu tư được quản lý minh bạch qua hệ thống ngân hàng.
Trong quá trình tư vấn cho nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, SACT nhận thấy nhu cầu tìm hiểu quyền chọn hàng hóa thường gắn với từng nhóm ngành hàng cụ thể do đó đội ngũ tư vấn của SACT hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa dựa trên nhóm sản phẩm nhà đầu tư quan tâm, thay vì áp dụng chung một khuyến nghị cho mọi mặt hàng.
Xem thêm: Hướng dẫn giao dịch quyền chọn từ A đến Z
Thông tin liên hệ:
Hotline: 086 5450 045
Email: support@hanghoaphaisinh.com
Website: https://hanghoaphaisinh.com
Trụ sở 1: Tầng 1, CT36A, Định Công, Hà Nội
Trụ sở 2: 130-132 Hồng Hà, Phường Đức Nhuận, TP.Hồ Chí Minh
Thông tin tác giả
