Straddle và Strangle là gì?
Straddle và Strangle là hai chiến lược quyền chọn trong đó nhà đầu tư mua đồng thời cả quyền chọn mua (Call) và quyền chọn bán (Put) trên cùng một loại hàng hóa cơ sở, cùng ngày đáo hạn. Mục tiêu của cả hai chiến lược này là kiếm lợi nhuận khi giá hàng hóa biến động mạnh theo bất kỳ hướng nào , tăng hoặc giảm đều có thể sinh lời, miễn là mức biến động đủ lớn.
Đây là điểm khác biệt căn bản so với các chiến lược đã đề cập trước đó như Covered Call, Bull Call Spread hay Bear Put Spread , những chiến lược này đặt cược vào một chiều giá cụ thể (tăng hoặc giảm). Straddle và Strangle, ngược lại, không đặt cược vào hướng giá, mà đặt cược vào độ lớn của biến động , nhà đầu tư sử dụng các chiến lược này khi tin rằng giá sắp biến động mạnh nhưng chưa chắc chắn về hướng đi.
Xem tổng quan: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới
Cảnh báo: chiến lược này không phù hợp với người mới chưa hiểu rõ biến động giá
Cần nêu rõ ngay từ đầu: Straddle và Strangle là các chiến lược phức tạp, đòi hỏi nhà đầu tư hiểu rõ về mức độ biến động dự kiến (volatility) của giá hàng hóa cơ sở, cũng như cách giá trị thời gian (time value) của cả hai hợp đồng cùng lúc thay đổi theo thời gian, để đánh giá đúng chi phí và khả năng sinh lời thực tế.
Nhà đầu tư chưa nắm vững các khái niệm nền tảng này , như cách biến động giá dự kiến ảnh hưởng đến phí quyền chọn, hay cách giá trị thời gian hao mòn theo thời gian , rất dễ đánh giá sai xác suất thành công của chiến lược, ví dụ nhầm lẫn giữa “giá có biến động” và “giá biến động đủ lớn để bù đắp chi phí đã bỏ ra”. Phần sau của bài viết sẽ làm rõ vì sao sự nhầm lẫn này là rủi ro phổ biến nhất khi áp dụng Straddle/Strangle.
Straddle là gì và cấu trúc hoạt động
Straddle là chiến lược mua đồng thời một quyền chọn mua (Call) và một quyền chọn bán (Put) ở cùng một giá thực hiện (thường được chọn ở gần vùng ATM), cùng ngày đáo hạn.
Chân lệnh 1 , Mua Call tại giá thực hiện X
Chân lệnh này sinh lời nếu giá hàng hóa cơ sở tăng vượt xa giá thực hiện X, theo đúng cơ chế của một quyền chọn mua thông thường.
Chân lệnh 2 , Mua Put tại cùng giá thực hiện X
Chân lệnh này sinh lời nếu giá hàng hóa cơ sở giảm sâu dưới giá thực hiện X, theo đúng cơ chế của một quyền chọn bán thông thường.
Vì hai chân lệnh dùng chung một giá thực hiện, nhà đầu tư sẽ có lãi nếu giá di chuyển đủ xa theo bất kỳ hướng nào so với giá thực hiện này, và chịu lỗ nếu giá gần như đứng yên quanh mức giá thực hiện đó.
Xem chi tiết: ATM là gì? Trạng thái hòa vốn trong quyền chọn hàng hóa
Strangle là gì và cấu trúc hoạt động
Strangle là chiến lược tương tự Straddle, nhưng thay vì dùng chung một giá thực hiện, nhà đầu tư mua Call và Put ở hai giá thực hiện khác nhau , Call ở giá thực hiện cao hơn, Put ở giá thực hiện thấp hơn , cả hai thường được chọn ở vùng OTM so với giá thị trường hiện tại.
Chân lệnh 1 , Mua Call OTM tại giá thực hiện cao hơn
Vì hợp đồng đang ở trạng thái OTM, phí quyền chọn phải trả cho chân lệnh này thấp hơn so với một Call ở gần ATM.
Chân lệnh 2 , Mua Put OTM tại giá thực hiện thấp hơn
Tương tự, phí quyền chọn cho chân lệnh này cũng thấp hơn vì đang ở trạng thái OTM.
Do cả hai chân lệnh đều mua ở vùng OTM, tổng chi phí ban đầu của Strangle thường thấp hơn Straddle. Tuy nhiên, đổi lại, giá hàng hóa cần biến động mạnh hơn , vượt qua khoảng cách rộng hơn giữa hai giá thực hiện , thì chiến lược mới bắt đầu có lãi, so với Straddle chỉ cần vượt qua một giá thực hiện duy nhất.
Xem chi tiết: OTM là gì? Trạng thái lỗ trong quyền chọn hàng hóa
Tổng chi phí và điểm hòa vốn của Straddle/Strangle
Cả hai chiến lược đều có công thức tính tổng chi phí chung:
Tổng chi phí = Phí quyền chọn mua Call + Phí quyền chọn mua Put
Đây cũng chính là mức lỗ tối đa của cả hai chiến lược , nếu giá hàng hóa tại đáo hạn nằm trong khoảng khiến cả hai hợp đồng đều hết hạn ở trạng thái OTM, nhà đầu tư mất toàn bộ khoản chi phí này.
Vì có hai hợp đồng cùng lúc, cả Straddle và Strangle đều có hai điểm hòa vốn , một ở trên, một ở dưới giá thực hiện (hoặc hai giá thực hiện, với Strangle):
Với Straddle (cùng giá thực hiện X):
Breakeven trên = X + Tổng chi phí
Breakeven dưới = X − Tổng chi phí
Với Strangle (giá thực hiện Call cao hơn Xc, giá thực hiện Put thấp hơn Xp):
Breakeven trên = Xc + Tổng chi phí
Breakeven dưới = Xp − Tổng chi phí
Giá hàng hóa cần vượt qua một trong hai mốc breakeven này (theo hướng tăng hoặc giảm) thì chiến lược mới bắt đầu có lãi , nằm giữa hai mốc này, nhà đầu tư vẫn chịu lỗ ở các mức độ khác nhau, tối đa bằng đúng tổng chi phí đã bỏ ra.
So sánh Straddle và Strangle
| Tiêu chí | Straddle | Strangle |
| Giá thực hiện | Cùng một giá thực hiện (Call và Put dùng chung) | Hai giá thực hiện khác nhau (Call cao hơn, Put thấp hơn) |
| Tổng chi phí ban đầu | Cao hơn (cả hai chân đều gần ATM) | Thấp hơn (cả hai chân đều ở vùng OTM) |
| Mức biến động cần thiết để có lãi | Thấp hơn (chỉ cần vượt qua một giá thực hiện) | Cao hơn (cần vượt qua khoảng cách rộng hơn giữa hai giá thực hiện) |
| Mức lỗ tối đa | Bằng tổng chi phí (cao hơn) | Bằng tổng chi phí (thấp hơn) |
Nhìn chung, đây là sự đánh đổi giữa chi phí ban đầu và mức biến động cần thiết: Straddle chi phí cao hơn nhưng dễ đạt điểm hòa vốn hơn; Strangle chi phí thấp hơn nhưng đòi hỏi biến động giá lớn hơn mới có lãi.
Ví dụ minh họa Straddle và Strangle với hàng hóa biến động mạnh
Ví dụ dưới đây chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mức giá thực tế trên thị trường.
Giả sử giá dầu thô WTI trên thị trường hiện tại là 78 USD/thùng, trước thềm cuộc họp của OPEC về sản lượng khai thác , một sự kiện có khả năng gây biến động giá mạnh nhưng chưa rõ hướng.
Thiết lập Straddle: Mua Call và Put cùng giá thực hiện 78 USD/thùng, phí Call 2,20 USD/thùng, phí Put 2,00 USD/thùng. Tổng chi phí = 4,20 USD/thùng. Breakeven trên = 82,20 USD/thùng; breakeven dưới = 73,80 USD/thùng.
Thiết lập Strangle: Mua Call giá thực hiện 80 USD/thùng (phí 1,00 USD/thùng) và Put giá thực hiện 76 USD/thùng (phí 0,90 USD/thùng). Tổng chi phí = 1,90 USD/thùng. Breakeven trên = 81,90 USD/thùng; breakeven dưới = 74,10 USD/thùng.
Kịch bản 1 , Giá đi ngang sau cuộc họp (giá dừng ở 78,50 USD/thùng):
Với Straddle, giá nằm giữa hai mốc breakeven (73,80 – 82,20), cả hai hợp đồng gần như không có giá trị nội tại đáng kể , nhà đầu tư lỗ gần hết tổng chi phí 4,20 USD/thùng. Với Strangle, giá 78,50 vẫn nằm giữa hai giá thực hiện (76 – 80), cả hai hợp đồng đều OTM , nhà đầu tư lỗ toàn bộ 1,90 USD/thùng đã bỏ ra.
Kịch bản 2 , Giá biến động mạnh sau cuộc họp (giá tăng vọt lên 85 USD/thùng):
Với Straddle, giá đã vượt xa breakeven trên 82,20 USD/thùng , lãi = (85 − 78) − 4,20 = 2,80 USD/thùng. Với Strangle, giá cũng vượt breakeven trên 81,90 USD/thùng , lãi = (85 − 80) − 1,90 = 3,10 USD/thùng, cao hơn Straddle trong kịch bản này nhờ chi phí ban đầu thấp hơn.
Hai kịch bản trên cho thấy rõ: nếu giá đi ngang (không đủ biến động), cả hai chiến lược đều lỗ , Strangle thậm chí có tỷ lệ lỗ trên vốn cao hơn vì OTM sâu hơn. Chỉ khi biến động giá đủ lớn, vượt qua breakeven, cả hai chiến lược mới bắt đầu sinh lời.
Rủi ro & lưu ý quan trọng khi giao dịch Straddle/Strangle
- Rủi ro time decay kép: cả hai hợp đồng (Call và Put) cùng lúc mất giá trị thời gian nếu giá đi ngang, và tốc độ hao mòn này tăng nhanh khi càng gần ngày đáo hạn , ảnh hưởng đồng thời lên cả hai chân lệnh, không chỉ một.
- Cần biến động đủ lớn để bù đắp tổng chi phí hai hợp đồng , đây không phải là “chỉ cần có biến động” là đủ; nếu mức biến động không vượt qua breakeven, nhà đầu tư vẫn lỗ dù giá đã di chuyển đôi chút, như minh họa ở Kịch bản 1.
- Chi phí ban đầu cao hơn so với các chiến lược một chiều (chỉ mua Call hoặc chỉ mua Put), vì phải trả phí cho cả hai hợp đồng cùng lúc.
- Rủi ro thanh khoản với cả hai chân lệnh: nếu một trong hai hợp đồng (đặc biệt các hợp đồng OTM sâu trong Strangle) có thanh khoản thấp, việc đóng vị thế trước hạn có thể gặp khó khăn hoặc phải chấp nhận mức giá kém thuận lợi.
Đầu tư hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro. Nhà đầu tư cần đọc kỹ và hiểu rõ các rủi ro trước khi quyết định tham gia thị trường. Thông tin trên không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.
Khi nào Straddle/Strangle thường được cân nhắc?
Xét về mặt kỹ thuật, Straddle và Strangle thường gắn với các thời điểm dự kiến có sự kiện có khả năng gây biến động giá mạnh , như báo cáo cung cầu định kỳ, quyết định chính sách của các tổ chức lớn (ví dụ cuộc họp OPEC với dầu thô), hoặc điều kiện thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến nông sản , nhưng chưa rõ hướng biến động sẽ theo chiều nào.
Đây chỉ là mô tả đặc điểm kỹ thuật của bối cảnh mà hai chiến lược này vận hành theo đúng nguyên lý thiết kế, không phải khuyến nghị đầu tư cụ thể. Việc lựa chọn có áp dụng chiến lược hay không, cùng với việc lựa chọn giữa Straddle hay Strangle, phụ thuộc vào phân tích và khẩu vị rủi ro riêng của từng nhà đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Straddle hay Strangle có chi phí thấp hơn?
Strangle thường có tổng chi phí thấp hơn vì cả hai chân lệnh đều ở vùng OTM, nhưng đổi lại cần mức biến động giá lớn hơn Straddle mới đạt được điểm hòa vốn.
Straddle/Strangle có phù hợp với người mới không?
Không khuyến khích với nhà đầu tư chưa hiểu rõ về biến động giá dự kiến (volatility) và hiện tượng hao mòn giá trị thời gian (time decay), vì dễ đánh giá sai khả năng sinh lời thực tế của chiến lược.
Điều gì khiến Straddle/Strangle bị lỗ dù giá có biến động?
Nếu mức biến động không đủ lớn để vượt qua tổng chi phí của cả hai hợp đồng, hoặc nếu biến động xảy ra quá gần ngày đáo hạn , khi giá trị thời gian của cả hai hợp đồng đã hao mòn đáng kể , chiến lược vẫn có thể lỗ dù giá đã di chuyển.
Kết luận
Straddle và Strangle là hai chiến lược đặt cược vào độ lớn của biến động giá, chứ không phải vào một chiều giá cụ thể như các chiến lược đã đề cập trước đó. Chi phí kép (từ việc mua cả Call và Put) và rủi ro time decay đồng thời trên cả hai hợp đồng là những điểm quan trọng nhà đầu tư cần hiểu rõ trước khi cân nhắc áp dụng , đây là các chiến lược có độ phức tạp cao, không phù hợp với nhà đầu tư mới chưa nắm vững các khái niệm nền tảng về biến động giá và giá trị thời gian.
Vì sao nên giao dịch quyền chọn hàng hóa tại SACT
SACT là thành viên kinh doanh chính thức số 045 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hoạt động dưới sự cấp phép của Bộ Công Thương, và được MXV vinh danh “Thành viên đạt xếp hạng Tốt” trong giai đoạn 2022–2024.
SACT hợp tác cùng các đối tác tài chính trong nước và quốc tế như Vietcombank, BIDV, Straits Financial, RJO’Brien, PhillipCapital, Marex, đảm bảo dòng tiền ký quỹ của nhà đầu tư được quản lý minh bạch qua hệ thống ngân hàng.
Trong quá trình tư vấn cho nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, SACT nhận thấy nhu cầu tìm hiểu quyền chọn hàng hóa thường gắn với từng nhóm ngành hàng cụ thể do đó đội ngũ tư vấn của SACT hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa dựa trên nhóm sản phẩm nhà đầu tư quan tâm, thay vì áp dụng chung một khuyến nghị cho mọi mặt hàng.
Thông tin liên hệ:
Hotline: 086 5450 045
Email: support@hanghoaphaisinh.com
Website: https://hanghoaphaisinh.com
Trụ sở 1: Tầng 1, CT36A, Định Công, Hà Nội
Trụ sở 2: 130-132 Hồng Hà, Phường Đức Nhuận, TP.Hồ Chí Minh
Thông tin tác giả
