Bear Put Spread Là Gì? Đầu Cơ Giá Xuống Bằng Quyền Chọn

Mục lục

Toggle

Bear Put Spread là gì?

Chiến Lược Đầu Cơ Giá Xuống Bằng Quyền Chọn Bán (Bear Put Spread) là chiến lược kết hợp đồng thời hai vị thế: mua một quyền chọn bán (Put) ở giá thực hiện cao hơn, và bán một quyền chọn bán khác ở giá thực hiện thấp hơn, cùng một loại hàng hóa cơ sở và cùng ngày đáo hạn.

Mục đích của việc kết hợp này là giảm chi phí ban đầu so với việc chỉ mua một quyền chọn bán đơn thuần, vì khoản phí nhận được từ việc bán Put ở giá thực hiện thấp hơn sẽ bù đắp một phần chi phí mua Put ở giá cao hơn. Đổi lại, chiến lược này giới hạn mức lợi nhuận tối đa có thể đạt được, dù giá hàng hóa có giảm sâu hơn giá thực hiện thấp hơn đến đâu. Đây là bản chất đánh đổi cốt lõi của Bear Put Spread, hoàn toàn tương tự nguyên lý của Bull Call Spread, nhưng áp dụng theo chiều ngược lại khi kỳ vọng giá giảm.

Xem thêm: Quyền chọn bán là gì? Ví dụ, payoff và rủi ro cần biết

Cấu trúc của Bear Put Spread

Chiến lược Bear Put Spread được cấu thành từ hai chân lệnh (legs) thực hiện đồng thời.

Chân lệnh 1, Mua Put ở giá thực hiện cao hơn

Đây là chân lệnh chính, mang lại quyền lợi cho nhà đầu tư khi giá hàng hóa cơ sở giảm. Vì giá thực hiện của chân lệnh này cao hơn (gần với giá thị trường hiện tại hơn, tức gần ITM hơn với quyền chọn bán), phí quyền chọn phải trả cho chân lệnh này thường cao hơn so với một quyền chọn bán ở giá thực hiện xa hơn.

Chân lệnh 2, Bán Put ở giá thực hiện thấp hơn

Chân lệnh này giúp nhà đầu tư thu về một phần phí quyền chọn, bù đắp cho chi phí đã bỏ ra ở chân lệnh 1. Tuy nhiên, đổi lại, nhà đầu tư chấp nhận giới hạn mức lợi nhuận tối đa, vì nếu giá hàng hóa giảm sâu hơn giá thực hiện thấp hơn này, phần lợi nhuận tăng thêm từ chân lệnh 1 sẽ bị “trung hòa” bởi nghĩa vụ của chân lệnh 2 (phải mua ở giá thực hiện thấp hơn đã cam kết).

Hai chân lệnh này luôn được thực hiện đồng thời, cùng một loại hàng hóa cơ sở và cùng ngày đáo hạn.

Xem chi tiết: Giá trị nội tại và giá trị thời gian của quyền chọn

Chi phí ròng (net debit) của Bear Put Spread được tính thế nào?

Chi phí ròng (net debit) là khoản chi phí thực tế nhà đầu tư phải bỏ ra để thiết lập chiến lược Bear Put Spread, được tính theo công thức:

Chi phí ròng = Phí quyền chọn mua Put (giá thực hiện cao) − Phí quyền chọn nhận từ bán Put (giá thực hiện thấp)

Vì giá thực hiện cao hơn luôn có phí quyền chọn cao hơn giá thực hiện thấp hơn (với cùng ngày đáo hạn, đối với quyền chọn bán), chi phí ròng của Bear Put Spread luôn là một khoản dương, nhà đầu tư luôn phải bỏ ra một khoản chi phí ban đầu, dù đã thấp hơn so với việc chỉ mua Put đơn thuần.

Điểm quan trọng cần nắm: chi phí ròng này chính là mức lỗ tối đa mà nhà đầu tư có thể gặp phải khi thực hiện chiến lược Bear Put Spread, nếu giá hàng hóa không giảm đủ để chiến lược có lãi, khoản lỗ tối đa cũng chỉ dừng lại ở đúng con số này, không phát sinh thêm.

Cách tính Payoff (lãi/lỗ) của Bear Put Spread

Kết quả lãi/lỗ của Bear Put Spread tại ngày đáo hạn phụ thuộc vào vị trí của giá hàng hóa cơ sở so với hai mức giá thực hiện, chia thành ba vùng, lưu ý chiều vận động ngược lại so với Bull Call Spread.

Giá hàng hóa ở trên giá thực hiện cao hơn (cả 2 quyền chọn đều OTM)

Nếu giá thị trường tại đáo hạn cao hơn cả giá thực hiện cao hơn, cả hai quyền chọn Put (mua và bán) đều ở trạng thái OTM, không bên nào thực hiện quyền. Trong trường hợp này, mức lỗ chính bằng đúng chi phí ròng đã bỏ ra ban đầu, đây cũng là mức lỗ tối đa của toàn bộ chiến lược.

Giá hàng hóa ở giữa 2 giá thực hiện

Nếu giá thị trường nằm giữa hai mức giá thực hiện, quyền chọn bán ở giá thực hiện cao hơn (đã mua) đang ở trạng thái ITM, trong khi quyền chọn bán ở giá thực hiện thấp hơn (đã bán) vẫn ở trạng thái OTM. Lãi trong vùng này được tính theo công thức:

Lãi = (Giá thực hiện cao hơn − Giá thị trường) − Chi phí ròng

Lãi tăng dần khi giá thị trường giảm xuống, cho đến khi đạt đến mức giá thực hiện thấp hơn.

Giá hàng hóa ở dưới giá thực hiện thấp hơn (cả 2 quyền chọn đều ITM)

Nếu giá thị trường giảm xuống dưới cả giá thực hiện thấp hơn, cả hai quyền chọn Put đều ở trạng thái ITM. Lúc này, mức lãi đạt mức tối đa và không tăng thêm dù giá hàng hóa tiếp tục giảm sâu hơn nữa, theo công thức:

Lãi tối đa = (Chênh lệch giữa 2 giá thực hiện) − Chi phí ròng

Đây chính là điểm thể hiện rõ nhất bản chất “giới hạn lợi nhuận” của chiến lược, dù giá hàng hóa có giảm mạnh đến đâu sau khi xuống dưới giá thực hiện thấp hơn, nhà đầu tư cũng không nhận thêm bất kỳ khoản lãi nào ngoài mức tối đa đã cố định.

Điểm hòa vốn (breakeven) của Bear Put Spread

Điểm hòa vốn (breakeven) là mức giá mà tại đó chiến lược bắt đầu chuyển từ lỗ sang hòa vốn, được tính theo công thức:

Điểm hòa vốn = Giá thực hiện cao hơn − Chi phí ròng

Ý nghĩa của công thức này: giá hàng hóa cơ sở cần giảm xuống dưới mức điểm hòa vốn này trước ngày đáo hạn thì chiến lược mới bắt đầu có lãi. Nếu giá tại đáo hạn nằm trên điểm hòa vốn (nhưng dưới giá thực hiện cao hơn), nhà đầu tư vẫn chịu lỗ, dù mức lỗ đã nhỏ hơn so với mức lỗ tối đa (chi phí ròng).

Ví dụ minh họa Bear Put Spread với một loại hàng hóa cụ thể

Ví dụ dưới đây chỉ mang tính minh họa, không phản ánh mức giá thực tế trên thị trường.

Giả sử giá đồng (copper) trên thị trường hiện tại là 9.000 USD/tấn. Nhà đầu tư thực hiện Bear Put Spread như sau:

• Mua quyền chọn bán đồng, giá thực hiện 9.000 USD/tấn, phí quyền chọn phải trả 180 USD/tấn.
• Bán quyền chọn bán đồng, giá thực hiện 8.700 USD/tấn, phí quyền chọn nhận được 70 USD/tấn.

Chi phí ròng = 180 − 70 = 110 USD/tấn, đây cũng là mức lỗ tối đa của chiến lược.

Điểm hòa vốn = 9.000 − 110 = 8.890 USD/tấn.

Xét ba kịch bản giá tại ngày đáo hạn:

Kịch bản 1, Giá đồng tăng lên 9.150 USD/tấn (trên cả 2 giá thực hiện):
Cả hai quyền chọn đều OTM, không bên nào thực hiện quyền. Nhà đầu tư lỗ đúng 110 USD/tấn, bằng chi phí ròng đã bỏ ra, không mất thêm gì khác.

Kịch bản 2, Giá đồng giảm xuống 8.850 USD/tấn (giữa 2 giá thực hiện):
Quyền chọn bán giá thực hiện 9.000 đang ITM. Lãi = (9.000 − 8.850) − 110 = 40 USD/tấn. Vì giá đã giảm xuống dưới điểm hòa vốn 8.890 USD/tấn, chiến lược có lãi, dù mức lãi còn khiêm tốn.

Kịch bản 3, Giá đồng giảm mạnh xuống 8.500 USD/tấn (dưới cả 2 giá thực hiện):
Cả hai quyền chọn đều ITM. Lãi tối đa = (9.000 − 8.700) − 110 = 190 USD/tấn, đây là mức lãi trần, dù giá đồng đã giảm đến 8.500 USD/tấn (thấp hơn 500 USD/tấn so với giá ban đầu). Nếu chỉ mua Put đơn thuần ở giá thực hiện 9.000 mà không bán thêm Put ở giá 8.700, nhà đầu tư đã có thể lãi tới (9.000 − 8.500) − 180 = 320 USD/tấn, chênh lệch 130 USD/tấn chính là phần lợi nhuận đã bị giới hạn do thực hiện Bear Put Spread.

Rủi ro & lưu ý quan trọng khi thực hiện Bear Put Spread

• Vẫn có thể mất toàn bộ chi phí ròng nếu giá hàng hóa không giảm đủ để vượt qua điểm hòa vốn trước ngày đáo hạn, khả năng này hoàn toàn có thể xảy ra nếu dự đoán về xu hướng giá không chính xác, không phải là rủi ro “ít xảy ra” chỉ vì mức lỗ được giới hạn.
• Lợi nhuận bị giới hạn ở mức trần, nếu giá hàng hóa giảm rất mạnh, vượt xa giá thực hiện thấp hơn, nhà đầu tư sẽ không được hưởng toàn bộ mức giảm đó như khi chỉ mua Put đơn thuần, như đã thể hiện rõ ở Kịch bản 3 của ví dụ trên.
• Phát sinh chi phí cho cả 2 chân lệnh: vì chiến lược cần thực hiện đồng thời 2 lệnh (mua và bán), có thể phát sinh thêm chi phí giao dịch và yêu cầu ký quỹ liên quan đến cả hai chân, tùy quy định của sàn giao dịch và thành viên kinh doanh.
• Rủi ro thanh khoản: nếu một trong hai chân lệnh (đặc biệt là chân bán Put ở giá thực hiện xa hơn) có thanh khoản thấp, nhà đầu tư có thể gặp khó khăn khi muốn đóng vị thế trước ngày đáo hạn, hoặc phải chấp nhận mức giá kém thuận lợi hơn.
• Giá hàng hóa cơ sở luôn chịu ảnh hưởng bởi cung – cầu, thời tiết, chính sách, địa chính trị, biến động khó dự đoán tuyệt đối trong mọi trường hợp.

Đầu tư hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro. Nhà đầu tư cần đọc kỹ và hiểu rõ các rủi ro trước khi quyết định tham gia thị trường. Thông tin trên không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.

So sánh Bear Put Spread và Bull Call Spread

Hai chiến lược này là một cặp đối xứng, cùng chung nguyên lý giảm chi phí đổi lấy giới hạn lợi nhuận, nhưng áp dụng cho hai hướng kỳ vọng giá ngược nhau:

Nhìn vào bảng trên có thể thấy: về bản chất toán học, hai chiến lược này là “hình ảnh phản chiếu” của nhau, chỉ khác ở loại quyền chọn sử dụng (Call vs Put) và hướng biến động giá kỳ vọng (tăng vs giảm), còn nguyên lý đánh đổi chi phí – lợi nhuận là hoàn toàn tương đồng.

Xem chi tiết: Bull Call Spread là gì trong giao dịch quyền chọn?

Bear Put Spread thường được cân nhắc trong bối cảnh giá nào?

Xét về mặt kỹ thuật, Bear Put Spread thường gắn với kỳ vọng giá hàng hóa giảm vừa phải trong một biên độ tương đối xác định, chứ không kỳ vọng giá giảm đột biến vượt xa mọi dự đoán. Lý do là vì lợi nhuận của chiến lược này bị giới hạn ở mức trần (tương ứng với giá thực hiện thấp hơn đã bán ra), nếu giá giảm vượt xa mức này, phần lợi nhuận tăng thêm sẽ không được hưởng.

Đây chỉ là mô tả đặc điểm kỹ thuật của chiến lược tương ứng với kịch bản giá mà nó vận hành hiệu quả nhất, không phải khuyến nghị đầu tư cụ thể. Việc lựa chọn áp dụng chiến lược này, cũng như lựa chọn hai mức giá thực hiện cụ thể, phụ thuộc vào phân tích và khẩu vị rủi ro riêng của từng nhà đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Bear Put Spread có phải là chiến lược ít rủi ro hơn mua Put thông thường không?

Mức lỗ tối đa của Bear Put Spread thấp hơn về số tuyệt đối so với mua Put đơn thuần, vì chi phí ròng đã được giảm nhờ khoản phí nhận từ bán Put. Tuy nhiên, xác suất mất toàn bộ chi phí ròng này vẫn tồn tại như bình thường nếu giá không đạt đến điểm hòa vốn.

Vì sao lợi nhuận của Bear Put Spread bị giới hạn?

Vì chân lệnh bán Put ở giá thực hiện thấp hơn sẽ “trung hòa” phần lợi nhuận vượt quá mức giá thực hiện đó, khi giá hàng hóa giảm xuống dưới giá thực hiện thấp hơn, nghĩa vụ mua theo giá đã cam kết ở chân lệnh này triệt tiêu phần lãi tăng thêm từ chân lệnh mua Put.

Bear Put Spread khác Bull Call Spread ở điểm cốt lõi nào?

Khác nhau ở loại quyền chọn sử dụng (Put vs Call) và hướng kỳ vọng giá (giảm vs tăng), nhưng cùng chung nguyên lý cốt lõi: giảm chi phí ban đầu bằng cách bán thêm một chân lệnh, đổi lại giới hạn mức lợi nhuận tối đa có thể đạt được.

Kết luận

Bear Put Spread là chiến lược kết hợp mua Put ở giá thực hiện cao hơn và bán Put ở giá thực hiện thấp hơn, nhằm giảm chi phí ban đầu so với mua Put đơn thuần khi kỳ vọng giá giảm, đổi lại giới hạn mức lợi nhuận tối đa có thể đạt được. Đây không phải là chiến lược loại bỏ hoàn toàn rủi ro mất vốn, nhà đầu tư vẫn có thể mất toàn bộ chi phí ròng nếu giá hàng hóa không giảm đủ để vượt qua điểm hòa vốn trước ngày đáo hạn.

Vì sao nên giao dịch quyền chọn hàng hóa tại SACT

SACT là thành viên kinh doanh chính thức số 045 của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hoạt động dưới sự cấp phép của Bộ Công Thương, và được MXV vinh danh “Thành viên đạt xếp hạng Tốt” trong giai đoạn 2022–2024.

SACT hợp tác cùng các đối tác tài chính trong nước và quốc tế như Vietcombank, BIDV, Straits Financial, RJO’Brien, PhillipCapital, Marex, đảm bảo dòng tiền ký quỹ của nhà đầu tư được quản lý minh bạch qua hệ thống ngân hàng.

Trong quá trình tư vấn cho nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, SACT nhận thấy nhu cầu tìm hiểu quyền chọn hàng hóa thường gắn với từng nhóm ngành hàng cụ thể do đó đội ngũ tư vấn của SACT hỗ trợ theo hướng cá nhân hóa dựa trên nhóm sản phẩm nhà đầu tư quan tâm, thay vì áp dụng chung một khuyến nghị cho mọi mặt hàng.

Xem thêm: Quyền chọn hàng hóa là gì? Tổng quan cho nhà đầu tư mới

Thông tin liên hệ:
Hotline: 086 5450 045
Email: support@hanghoaphaisinh.com
Website: https://hanghoaphaisinh.com
Trụ sở 1: Tầng 1, CT36A, Định Công, Hà Nội
Trụ sở 2: 130-132 Hồng Hà, Phường Đức Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

Thông tin tác giả

btvnhuy